Aandachtspunten bij de aankoop van stukjes grond van de gemeente

Aankoop stukje grond
De mogelijkheid om stukjes grond langs wegen, fietspaden of woonwijken (ook wel: groenstroken) van overheidslichamen (zoals gemeenten) te kopen, kan aantrekkelijk zijn voor huiseigenaren om hun woning of tuin uit te breiden. Zo’n aankoop brengt natuurlijk juridische vragen met zich mee. In het bijzonder heeft de “Didam-procedure” afgelopen jaren bijvoorbeeld flink wat stof doen opwaaien. Hoe zit het met de regel dat als een overheidsinstelling van plan is om een stuk grond te verkopen en er meer geïnteresseerden zijn, ook zij de gelegenheid moeten krijgen om mee te dingen?

Didam-procedure: gelijke kansen
De Didam-procedure, voortkomend uit een uitspraak van de Hoge Raad uit 2021 , verplicht overheden bij het verkopen van grond of gebouwen een transparant en objectief proces te hanteren voor het kiezen van een koper. Ofwel: alle kanshebbers moeten aan kunnen haken in het kooptraject. Dit noemen we ook wel de eisen van behoorlijk bestuur. Het overheidslichaam moet bekendmaken dat ze een onroerende zaak verkopen en aan de hand van welke criteria een koper wordt gekozen.

Uitzondering op Didam-verplichting: bij één logische koper 
Bij de verkoop van groenstroken kan sprake zijn van een uitzonderingssituatie, waardoor de Didam-procedure niet verplicht is. Dit is het geval als er maar één koper in aanmerking komt voor de aankoop. In dat geval wordt voorafgaand aan de verkoop bekend gemaakt dat dit het geval is en blijft een dergelijke procedure achterwege. Dit wordt bevestigd in recente uitspraken, zoals die van de Rechtbank Den Haag uit 2023 . In deze zaak verkocht de gemeente Alphen aan den Rijn een groenstrook aan de eigenaar van een aangrenzend stuk grond. Omwonenden klaagden dat zij niet de kans hadden gehad om (via de Didam-procedure) dezelfde groenstrook te kopen. De Rechtbank oordeelde dat de groenstrook door zijn specifieke ligging en functie slechts interessant was voor de eigenaar van het aangrenzende stuk grond. Deze conclusie was ook gebaseerd op door in de gemeente geldend beleid voor het verkopen van groenstroken, waardoor een uitzondering op de Didam-regels gerechtvaardigd was.

Gevolgen van niet volgen Didam-procedure
In het arrest van de Hoge Raad uit 2024 wordt duidelijk wat de gevolgen zijn als de Didam-procedure niet is gevolgd, maar dit wel had gemoeten. In dat geval is de koop nog steeds geldig, maar moet het overheidslichaam wel schade vergoeden aan de benadeelde(n). Als de levering nog niet heeft plaatsgevonden, kan een overheidslichaam soms worden verboden om de grond te leveren.

Laat u bij de aankoop van groenstroken informeren door de notaris 
Het kopen van een groenstrook kan een slimme investering zijn, maar vraagt om kennis van de geldende regelgeving en rechtspraak. Door een notaris in te schakelen, zorg je voor een zorgvuldige en correcte afwikkeling, zodat je geen brokken maakt bij de aankoop van je nieuwe stukje grond.

Contact
Wilt u meer advies over dit onderwerp?  Neem contact met ons op. Wij zijn per e-mail bereikbaar op service@maesnotarissen.nl en telefonisch op +31 (0)10 44 53 777. Wij zien ernaar uit om je te mogen begroeten.

Dit artikel is ontleend is aan ‘Notariskrant’, een product van FBN Juristen. Dit artikel is niet te beschouwen als een juridisch advies. FBN Juristen en MAES notarissen besteden de uiterste zorg aan de inhoud van de artikelen, maar aanvaarden geen aansprakelijkheid in geval van onvolledigheid of onjuistheid van een artikel, noch voor de gevolgen daarvan.